Of mensen na hun pensioen willen blijven werken, hangt niet alleen af van leeftijd of gezondheid. Onderzoek laat zien dat vooral belangrijk is hoe mensen hun toekomst zien. Dit noemen we future time perspective: het beeld dat iemand heeft van de tijd die nog voor hem ligt. Dit toekomstbeeld beïnvloedt niet alleen óf mensen willen doorwerken, maar ook hoe zij dat willen doen.
Drie manieren waarop toekomstperspectief doorwerken beïnvloedt
1. Doorwerken als voortzetting van betekenisvol werk
Wanneer mensen hun toekomst nog als open en vol mogelijkheden zien, blijven zij vaker investeren in hun werk en loopbaan. Zij blijven zich betrokken voelen bij hun rol en willen hun kennis blijven inzetten. Voor deze groep is doorwerken vaak een logische voortzetting van wat zij al doen. Werk biedt hen betekenis, verbondenheid en de mogelijkheid om hun expertise te blijven gebruiken.
2. Doorwerken, maar op andere voorwaarden
Wanneer mensen hun toekomst als beperkter ervaren, verschuift hun motivatie. Onderzoek laat zien dat zij zich dan minder richten op lange-termijn investeringen en meer op kwaliteit van tijd, autonomie en balans. Dit betekent niet altijd dat zij willen stoppen met werken. Wel zoeken zij vaker naar werkvormen die beter passen bij hun levensfase, zoals minder uren, aangepaste rollen of meer flexibiliteit.
Wanneer organisaties alleen het bestaande werk blijven aanbieden, kiezen werknemers vaker voor pensionering of andere activiteiten. De beslissing om te stoppen met werken hangt dus niet alleen samen met motivatie, maar ook met de beschikbaarheid van passende werkvormen.
3. Doorwerken als manier om betrokken te blijven
Voor een deel van de werknemers draait doorwerken vooral om betrokken blijven bij werk en samenleving. Onderzoek laat zien dat sociale verbondenheid, erkenning en de mogelijkheid om kennis over te dragen belangrijke motieven zijn om na pensioen actief te blijven. Voor deze groep is de inhoud van het werk vaak belangrijker dan het aantal uren.
Wat dit betekent voor organisaties
Onderzoek laat zien dat organisaties invloed hebben op hoe werknemers hun toekomst zien en welke keuzes zij maken rond pensionering. Wanneer organisaties niet alleen vragen of iemand wil doorwerken, maar ook laten zien in welke rol dat kan, groeit de bereidheid om betrokken te blijven na pensioen.
Doorwerken vraagt daarom niet alleen om de vraag of medewerkers willen blijven werken, maar vooral om de vraag hoe. Organisaties die ruimte bieden voor verschillende vormen van doorwerken — van voortzetting van werk tot flexibele rollen of kennisoverdracht — vergroten de kans dat medewerkers blijven werken, ook na de gepensioneerde leeftijd. Doorwerken na pensioen is daarmee niet alleen een individuele keuze, maar ook een gevolg van hoe organisaties werk vormgeven gedurende de loopbaan
Bronnen
Carstensen, L. L. (2006). The influence of a sense of time on human development. Science, 312(5782), 1913–1915.
Fasbender, U., Wang, M., Voltmer, J.-B., & Deller, J. (2016). The meaning of work for post-retirement employment decisions. Work, Aging and Retirement, 2(1), 12–23.
Kooij, D. T. A. M., Kanfer, R., Betts, M., & Rudolph, C. W. (2018). Future time perspective: A systematic review and meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 103(8), 867–893.
Wang, M., & Shi, J. (2014). Psychological research on retirement. Annual Review of Psychology, 65, 209–233.
Zacher, H., & Frese, M. (2009). Remaining time and opportunities at work. Psychology and Aging, 24(2), 487–493.
Zacher, H., & Frese, M. (2011). Maintaining a focus on opportunities at work. Journal of Organizational Behavior, 32(2), 291–318.
